Estoński CIT – podatkowa pułapka czy okazja do oszczędności?

Czym jest estoński CIT?

Ryczałt od dochodów spółek czyli tzw. estoński CIT to alternatywny model opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Mogą go wybrać spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, proste spółki akcyjne, spółki komandytowe i spółki komandytowo – akcyjne, jeżeli spełniają wskazane w ustawie warunki dotyczące m.in. struktury własnościowej czy struktury przychodów.

W tradycyjnym modelu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych dochody spółki opodatkowywane są na bieżąco, według stawki 19% lub 9%. W przypadku tzw. estońskiego CIT, stawki podatku wynoszą odpowiednio 20% i 10%, ale moment zapłaty podatku jest odroczony do czasu dystrybucji zysku (np. w formie dywidendy). Ponadto, z uwagi na ustawowy mechanizm umożliwiający pomniejszenie podatku dochodowego od osób fizycznych  (PIT) opłacanego przez wspólnika otrzymującego dywidendę, pomimo wyższych stawek CIT, efektywna stawka opodatkowania zysku jest niższa.

Estoński CIT – w jakich sytuacjach może pojawić się opodatkowanie?

Przepisy regulujące ryczałt od dochodów spółek wprowadzają również opodatkowanie określonych kategorii dochodów innych niż wysokość wypłaconego zysku. Chodzi tutaj w szczególności o świadczenia, które uznawane są za zrównane z wypłatą zysku m.in. tzw. ukryte zyski czy wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.

Ukryte zyski to świadczenia dla wspólników lub podmiotów powiązanych ze spółką i wspólnikami. Chociaż katalog jest otwarty, przepisy wskazują przykłady takich świadczeń. Chodzi tutaj w szczególności o pożyczki czy darowizny dla wspólników, ale również wypłacane z zysku wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów czy równowartość zysku przeznaczonego na podwyższenie kapitału zakładowego.

Wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą nie zostały zdefiniowane w przepisach. Nie jest to pojęcie tożsame z pojęcie wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów (tradycyjny model opodatkowania). Dokonując weryfikacji uzasadnione wydaje się posiłkowanie przepisami ustawy o CIT w tym zakresie. Wydatkami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą mogą być wydatki związane z użytkowaniem samochodów osobowych spółki – jeżeli samochody te nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej (użytek mieszany).

Dla kogo jest estoński CIT?

Kiedy estoński CIT może okazać się szczególnie atrakcyjnym modelem opodatkowania? Przede wszystkim wtedy, gdy zyski spółki mają być w całości albo w dużej części reinwestowane, a nie wypłacane wspólnikom. W takim przypadku teoretycznie możliwe jest całkowite wyeliminowanie bieżącego opodatkowania. Jeżeli celem jest jak najszybszy rozwój biznesu, a następnie jego sprzedaż – również warto rozważyć ten model opodatkowania.

Wdrożenie estońskiego CIT powinno być poprzedzone dokładną analizą podmiotu pod kątem spełnienia warunków jego wyboru. Już na tym etapie może okazać się, że dalsze rozważania są bezcelowe. Wraz z wyborem tej formy opodatkowania rekomendowanym działaniem jest przyjęcie wewnętrznych procedur pozwalających na monitorowanie wydatków spółki pod kątem ich ewentualnego uznania wspomniane świadczenia inne niż wypłata zysku – podlegające opodatkowaniu ryczałtem.